Sodium Thiosulphate (Na₂S₂O₃) – Tính chất, Ứng dụng và Những Điều Cần Biết

Giới thiệu

Sodium thiosulphate (còn gọi là sodium thiosulfate, công thức Na₂S₂O₃) là một hợp chất vô cơ phổ biến, xuất hiện nhiều trong y tế, công nghiệp, xử lý nước và nhiếp ảnh. Nhờ đặc tính an toàn tương đối và tính đa năng, hợp chất này ngày càng được ứng dụng rộng rãi.

Tính chất của Sodium Thiosulphate

• Công thức hóa học: Na₂S₂O₃
• Khối lượng phân tử: ~158,11 g/mol
• Dạng thường gặp: tinh thể trắng, dễ tan trong nước, bền ở nhiệt độ thường
• Tính chất hóa học: có tính khử, dễ phản ứng với acid loãng, khi bị phân hủy tạo ra lưu huỳnh và khí SO₂

Ứng dụng nổi bật của Sodium Thiosulphate

1. Trong y tế

• Giải độc cyanide: chuyển cyanide thành thiocyanate ít độc, thải qua nước tiểu.
• Giảm độc tính của cisplatin: bảo vệ thính giác khi điều trị ung thư.
• Điều trị calciphylaxis: cải thiện tình trạng vôi hóa mạch máu ở bệnh nhân suy thận.
• Ứng dụng da liễu: hỗ trợ điều trị một số bệnh nấm da.

2. Trong xử lý nước

• Trung hòa lượng chlorine dư sau khử trùng nước.
• Bảo đảm nước sạch, an toàn khi dùng trong sinh hoạt và nuôi trồng thủy sản.

3. Trong nhiếp ảnh

• Là chất “fixer” loại bỏ bạc halide chưa khử, giúp ảnh bền màu và không bị ánh sáng phá hỏng.

4. Trong công nghiệp & hóa học

• Dùng trong khai thác vàng như chất thay thế cyanide.
• Tham gia vào chuẩn độ iod (iodometric titration) trong hóa phân tích.

Lợi ích & Ưu điểm

• Đa ứng dụng: y tế, công nghiệp, môi trường, nhiếp ảnh.
• An toàn hơn so với nhiều hóa chất độc hại khác.
• Dễ bảo quản, dễ sử dụng trong nhiều điều kiện.

Rủi ro & An toàn khi sử dụng

• Khi phản ứng với acid mạnh, có thể tạo khí SO₂ gây hại nếu hít nhiều.
• Tiếp xúc trực tiếp có thể gây kích ứng da, mắt, hô hấp.
• Trong y tế, cần được sử dụng đúng liều và theo hướng dẫn của bác sĩ.

👉 Khuyến nghị: lưu trữ nơi khô ráo, tránh nhiệt cao, đeo găng tay và kính bảo hộ khi tiếp xúc.

FAQ – Câu hỏi thường gặp

1. Sodium thiosulphate có độc không?
→ Không độc ở mức sử dụng thông thường, nhưng có thể gây kích ứng nếu tiếp xúc trực tiếp hoặc hít phải khí sinh ra khi phân hủy.

2. Sodium thiosulphate dùng trong y tế như thế nào?
→ Chủ yếu để giải độc cyanide, giảm tác dụng phụ của cisplatin, điều trị calciphylaxis và một số bệnh da liễu.

3. Có thể mua sodium thiosulphate ở đâu?
→ Có bán tại các nhà cung cấp hóa chất, hiệu thuốc (dạng y tế) hoặc cửa hàng dụng cụ nhiếp ảnh truyền thống.

Kết luận

Sodium thiosulphate (Na₂S₂O₃) là hợp chất quan trọng với nhiều ứng dụng từ y tế đến công nghiệp và đời sống. Với khả năng giải độc, xử lý nước, bảo vệ sức khỏe và cả vai trò trong nghệ thuật nhiếp ảnh, đây là một trong những hóa chất đa năng nhất hiện nay. Tuy nhiên, việc sử dụng cần tuân thủ nguyên tắc an toàn để tránh rủi ro không mong muốn.
Xem chi tiết: Sodium Thiosulphate